Edunet Abertawe

Edunet

Abertawe

Cadw'n Ddiogel Ar-lein

Diweddarwyd ar 15/02/2016 11:57

Cadw'n Ddiogel

Mae mwy i gadw'n ddiogel ar-lein na defnyddio meddalwedd wrthfeirws. Mae gennych hawl i breifatrwydd, ond mae gennych gyfrifoldeb hefyd i ddiogelu'ch preifatrwydd a pharchu preifatrwydd pobl eraill. Mae'n bosibl gwneud ffrindiau ar-lein, ond ni ddylech byth gwrdd â nhw mewn bywyd go iawn heb oedolyn rydych chi'n ei adnabod, felly siaradwch â theulu, ffrindiau ac athrawon yn gyntaf bob tro.

  • Peidiwch byth â rhannu gwybodaeth bersonol wrth sgwrsio neu bostio negeseuon.
  • Mae gwybodaeth bersonol yn cynnwys cyfeiriadau e-bost, rhifau ffôn a chyfrineiriau.
  • Mae ffrindiau ar-lein yn dal i fod yn ddieithriaid, hyd yn oed os ydych wedi siarad â nhw ers amser maith.
  • Byddwch yn ofalus wrth agor e-byst neu ffeiliau oddi wrth bobl nad ydych yn eu hadnabod - gallen nhw gynnwys feirysau.
  • Os yw rhywun yn honni ei fod yn eich adnabod, gwiriwch yn gyntaf trwy ofyn i deulu, ffrindiau neu athrawon.

Adnoddau Cysylltiedig


Bwlio

Mae bwlio'n digwydd ar y rhyngrwyd, yn union fel yn yr ysgol, yn y gwaith neu yn y gymuned. Os ydych chi'n teimlo'ch bod chi'n cael eich bwlio neu'ch gorfodi gan bobl eraill i fwlio rhywun arall, siaradwch ag aelodau teulu, ffrindiau neu athrawon. Mae pawb yn unigryw a'n gwerthoedd a rennir sy'n ein huno. Does dim angen dioddef yn dawel a dim angen ymuno ag eraill sy'n bwlio rhywun.

  • Os ydych chi'n cael eich bwlio ar-lein neu os yw'n digwydd i rywun rydych chi'n ei adnabod, siaradwch â theulu, ffrindiau neu athrawon.
  • Meddyliwch cyn rhannu ar-lein, diogelwch eich enw da a pharchwch eraill.
  • Defnyddiwch offer blocio, mae hawl gennych flocio unrhyw un sy'n eich cynhyrfu.
  • Does dim rhaid i chi ymuno ag eraill sy'n bwlio rhywun.
  • Osgowch drolio - mae'n gallu bod yn ffurf ar fwlio, yn enwedig pan fydd yn troi'n bersonol.

Adnoddau Cysylltiedig


Diogelu'ch Preifatrwydd

Mae gennych hawl i breifatrwydd, ond mae gennych gyfrifoldeb hefyd i ddiogelu'ch preifatrwydd a pharchu preifatrwydd pobl eraill. Bydd hysbysebion yn ceisio'ch darbwyllo y dylech brynu neu ddefnyddio rhywbeth, ond does dim rhaid i chi eu credu. Mae cyfryngau cymdeithasol yn olrhain eich ymddygiad a'ch dewisiadau; dylen nhw ganiatáu i chi ddewis peidio - ac os nad ydyn nhw, oes gwir angen i chi ddefnyddio'u cynnyrch?

  • Oes gwir angen i chi gofrestru ar wefannau, ap neu gyfryngau cymdeithasol?
  • Ystyriwch lasenw, gwnewch eich proffil yn breifat ac ychwanegwch ffrindiau rydych chi'n eu hadnabod mewn bywyd go iawn yn unig.
  • Byddwch yn ymwybodol bod rhai gwefannau, apiau a gemau'n cynnwys costau cudd a hysbysebion.
  • Gall pobl eraill gamddefnyddio gwybodaeth. Meddyliwch cyn rhannu lluniau ar-lein.
  • Cofiwch fod cwmnïau marchnata'n aml yn olrhain pa hysbysebion rydych chi'n eu gweld.

Adnoddau Cysylltiedig


Ar-lein/Oddi ar-lein

Weithiau, mae pobl yn gwneud ffrindiau da ar-lein, ond dylech chi bob amser fod yn ofalus i beidio â rhoi'ch hunan mewn perygl. Byddwch yn agored ac yn onest gyda theulu, ffrindiau ac athrawon sy'n gallu'ch helpu i'ch cadw'n ddiogel. Cofiwch gadw manylion personol megis cyfeiriadau a rhifau ffôn yn breifat. Peidiwch byth â rhannu cyfeiriad neu rif ffôn rhywun arall heb ei ganiatâd.

  • Peidiwch byth â chwrdd â rhywun mewn bywyd go iawn heb siarad amdano fe'n gyntaf â'ch teulu neu'ch athrawon.
  • Os ydych chi'n cwrdd â rhywun o'r rhyngrwyd, ewch ag oedolyn a chwrdd mewn man cyhoeddus.
  • Peidiwch byth â rhoi'ch cyfeiriad chi neu gyfeiriad rhywun arall heb ei ganiatâd.
  • Peidiwch byth â rhannu lluniau amhriodol neu noeth ohonoch chi neu rywun arall.
  • Byddwch yn ofalus wrth rannu'n agored ar-lein am eich hoff leoedd i gymdeithasu gyda ffrindiau.

Adnoddau Cysylltiedig


Defnyddio'r Dechnoleg

Mae'r byd technoleg yn symud yn anhygoel o gyflym. Mewn llai na 10 mlynedd, aeth apiau ar ffôn o fod yn syniad i fod ym mhob man. Wrth i dechnoleg newid, mae'n bwysig gwybod sut i gadw'ch hunan yn ddiogel. Hyd yn oed mewn byd sy'n newid yn gyson, mae hanfodion sy'n ymwneud ag e-bost, gwrthfeirws a pherchnogaeth eiddo y dylech chi ddysgu amdanyn nhw.

  • Byddwch yn ymwybodol o we-rwydo ac e-byst twyll. Peidiwch byth ag anfon eich cyfrinair at rywun trwy e-bost.
  • Peidiwch ag agor atodiadau e-bost oddi wrth bobl nad ydych chi'n eu hadnabod mewn bywyd go iawn.
  • Peidiwch â chael eich twyllo gan e-byst ffug, gallwch edrych ar wefan Snopes ar gyfer e-byst ffug.
  • Sicrhewch fod gennych feddalwedd wrthfeirws; mae ffonau a thabledi'n gallu defnyddio apiau gwrthfeirws hefyd.
  • Parchwch hawlfraint a pherchnogaeth. Defnyddiwch wasanaethau dilys i gael mynediad i gerddoriaeth a ffilmiau.

Adnoddau Cysylltiedig


Edunet ei ddatblygu a'i gynnal gan Ddinas a Sir Abertawe.